Tuvalet tarihini yazmadan hatırlatayım, daha önceden lüzumsuz bilgiler diye bir yazı yazmıştık, bu yazıyı devamı olarak düşünebilirsiniz. Ayrıca tuvalet tarihi, komik olmasıyla birlikte inanılmaz ilginç. Her ne kadar lüzümsuz gibi gözükse de herkesin okuması gereken son derece yararlı bir genel kültür yazısıdır. Bu yazı tarafıma mail ile gelmiÅŸtir bu yüzden kaynak gösteremedim. Yazıyı benimle paylaÅŸan eda‘ya arıca teÅŸekkürlerimizi iletileriz.

Eski insanlar tuvaletlerini nasıl yapıyorlardı?
Ä°nsanlar tarihlerinde çok uzun bir süre tuvalet kullanmadılar. BaÅŸlangıçta hayvanlar nasıl yapıyorlarsa, onlar da öyle yaptılar. Ä°ÅŸlerini en yakın çalının dibinde veya bir ırmak kenarında görebiliyorlardı. Ancak toplumlar geliÅŸtikçe, köyler, kasabalar ortaya çıktıkça tuvalet ihtiyacını karşılamak için daha uzak mesafelere gitme zorunluluÄŸu doÄŸdu. Ayrıca açıkta bırakılan atıkların yarattığı kötü koku ve hastalık tehlikeleri de insanlarda bu konuda bazı önlemler almanın zamanının geldiÄŸi bilincini oluÅŸturdu. Binlerce yıl önce Sümerler, Mısırlılar ve Hindistan’da yaÅŸayanlar oturakta oturup, ihtiyaçlarını giderdikten sonra oturaÄŸa düşenleri uzakta bir yerlere döküyorlardı. Ä°ki bin yıl önce ise Romalılar ilk basit tuvaleti kullanmaya baÅŸladılar. Atıklar oturdukları deliÄŸin içine düşüyor, deliÄŸin altından akan su onları uzaÄŸa taşıyordu.
Çiftçilerin, açık arazide çalışanların ise zaten böyle bir dertleri yoktu. Tarlanın bir köşesine çukur kazıyor, çukur yeterince dolunca, toprakla dolduruyor ve baÅŸka bir çukur kazıyorlardı. Geceleri ise yataklarının altında bir lazımlık bulunduruyorlardı. OrtaçaÄŸda kale ve ÅŸatolarda atık bir delik vasıtası ile binanın etrafındaki su birikintisine düşürülüyordu. Bir yere tuvaletini yapıp, onu bir tanktan gelen su ile sürükleyip, uygun bir yere bırakma fikri ilk olarak Kraliçe 1. Elizabeth zamanında, 1589 yılında John Harrington’dan geldi. Ancak o zamanlar Ä°ngiltere’deki evlerde ne böyle bir tankı dolduracak, ne de atığı alıp götürecek su sistemi vardı.
Günümüzdekilere benzer bir tuvalet ancak iki yüzyıl sonra 1778′de Ä°ngiltere’de bir saat yapımcısı olan Alexander Cum-ming tarafından tasarlandı ve Joseph Bramah tarafından geliÅŸtirildi. Tuvaletlerden evlere yayılan kötü koku ise 1849 yılında Stephen Green’in ‘U’ ÅŸeklinde bir boruyu tuvaletin çıkışına monte etmesi ile son buldu. Tuvaletlerin ve günümüzde lavaboların da altında bulunan bu ‘U’ ÅŸeklindeki boruda her zaman bir miktar su kalır ve kokunun oluÅŸmasını önler. Tabii o zamanlar tuvaletler dökme demirden yapılıyordu. Sonra düzgün yüzeylerinin temizlenme kolaylığı bakımından seramik tuvaletler üretilmeye baÅŸlanıldı. 1888 yılında ise tuvaletlere zinciri çekilince suyu akan klozetler ilave edildi.
Bizde tuvaletler için hela, kenef, ayakyolu, WC., 00, yüznumara gibi birçok isim kullanılır. ‘WC.’ Ä°ngilizce ismindeki ‘Wa-ter Closet’in baÅŸ harfleridir. Yüznumaranın hikayesi ise deÄŸiÅŸik. Eskiden Fransa’da otellerde tuvaletler koridorların uçlarmdaydı. Odaların her birine birer numara verirken, tuvaletlere numarasız demiÅŸler ve ’00′ diye iÅŸaretlemiÅŸlerdi. Fransızca’daki ‘numarasız’ kelimesi ile ‘ 100 numara’ kelimesi hemen hemen aynı telaffuz edildiÄŸinden, bizde Fransızcası biraz kıt birinin tercüme hatası sonucu’yüznumara’olarak yerleÅŸmiÅŸtir.
Yazının kaynağı tarafıma iletilmedi. Kaynağı tarafıma iletilirse yayınlyabilirim.

Kaynaklar;
Yazı derleme: Anonim.
FotoÄŸraf: homepage.mac.com

Eğer bu yazı hoşuna gittiyse şu yazılarda ilginizi çekebilir.
-Gereksiz bilgiler
- Tyra BANKS’ın tuvalet sırları